dinsdag 29 december 2015

Mineralen zoeken in Mexico

Amethyst, Las Vigas, Vera Cruz, Mexico
Coll. A. Heyninck
Op de ledenvergadering van vrijdag 9 oktober ll. hield ons medelid; de heer André Heyninck, een diavoorstelling over zijn reizen naar Mexico onder de titel "Mineralen zoeken in Mexico". Onderhavige tekst is een geschreven verslag en verdere uitdieping van het die avond besproken en aangereikt studiemateriaal.

Mexico is een groot en uitgestrekt land, dat naast Canada en de Verenigde Staten, tot Noord-Amerika wordt gerekend. Het strekt zich van oost naar west uit tussen de golf van Mexico en de noordelijke Stille Oceaan en grenst in het noorden aan de Verenigde Staten en in het zuiden aan Guatemala, dat tot Centraal-Amerika wordt gerekend. Met een landoppervlakte van ruim 1.900.000 vierkante kilometer is het bijna zo groot als Groenland of vier keer de oppervlakte van het moederland Spanje.
Landkaart van Mexico
Staatkundig is Mexico een bondsstaat, die bestaat uit 31 vrije en soevereine staten met een relatief grote mate van zelfstandigheid. De officiële benaming is Estados Unidos Mexicanos of de Verenigde Mexicaanse Staten. De bestuursvorm is die van een constitutionele, federale republiek met een presidentieel regime. De voertaal is het Spaans, hoewel een minderheid van ongeveer 10 % van de bevolking nog inheemse Indiaanse talen spreekt.  De munteenheid is de peso.

Mexico werd vroeg in de 16de eeuw een Spaanse kolonie door de inspanningen van de Spaanse conquistador Hernando Cortes, die de Azteken onderwierp. De toevloed van voorraden zilver uit de Nieuwe wereld zorgde voor de eerste inflatie in de Oude Wereld.  Mexico bleef aansluitend drie eeuwen lang een Spaanse kolonie. De onafhankelijkheid van Spanje werd voor het eerst afgekondigd door Padre Miguel Hidalgo op 16 september 1810, hetgeen leidde tot de Mexicaanse onafhankelijkheidsoorlog.

Prominente figuren in de onafhankelijkheidsoorlog, die uiteindelijk resulteerde in de republiek van 1824, waren Padre Jose Maria Morelos, Gen. Augustin de Iturbide, die de Spanjaarden versloeg en als Keizer heerste over het eerste Mexicaanse Keizerrijk van 1822 tot 1823 en Gen. Antonio Lopez de Santa Ana, die de Mexicaanse politiek overheerste van 1833 tot 1855.
Burritos, Tacos en Tortillas zijn typische gerechten
uit de Mexicaanse keuken.
Afbeelding Burritos: Ashley's Green Life Blog

Onder het bewind van Santa Ana greep de Texaanse onafhankelijkheidsoorlog plaats, waarbij Texas  zichzelf losscheurde van Mexico en zich onafhankelijk verklaarde in 1836. Tijdens de Texaanse Revolutie versloeg Santa Ana de Texaanse troepen bij de legendarische slag om de Alamo. Daar liet hij alle Texanen, die het fort Alamo hadden verdedigd, doodschieten. Kort daarna werd hij in de slag bij San Jacinto verslagen. De annexatie van Texas door de Verenigde Staten leidde in 1846 tot het uitbreken van de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog tot 1848.

Er is een boeiende link in de Mexicaanse geschiedenis naar België. De presidentiële termijnen van Benito Juarez (1858-71) werden onderbroken door de heerschappij van de Habsburgse monarchie over Mexico (1864-1867). Op verzoek van de conservatieven in Mexico en met de steun van Frankrijk onder Napoleon III werd aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk aangezocht Keizer te worden van het tweede Mexicaanse Keizerrijk.
Charlotte van België

Deze Keizer Maximiliaan van Mexico (Max) uit de Habsburgse dynastie was gehuwd met Prinses Charlotte van België, een zus van Leopold II. De toegezegde Franse steun werd niet hardgemaakt en Keizer Maximiliaan werd door Benito Juarez afgezet in 1867 en geëxecuteerd. Keizerin Charlotte, waanzinnig geworden door de dramatische gebeurtenissen, maar mogelijks ook door het gebruik van inheemse Mexicaanse psychotropen als peyotl, mescaline en marihuana, zal tot op hoge leeftijd verblijf houden in het kasteel Boechout te Meise, waar zich thans de Nationale Plantentuin van België bevindt.

Generaal Porfirio Diaz was meestal met de presidentiële functie bekleed in de periode 1877 tot 1911.

Ernstige sociale en economische problemen voerden tot een revolutionaire periode tussen 1910-20, die aanleiding gaf tot de grondwet van 1917. Prominente leiders uit deze periode, van wie sommigen rivalen voor de macht waren, zijn Victoriano Huerta, Venustiano Carranza, Pancho Villa, Emiliano Zapata en Alvaro Obregon.

In 1928 werd Obregón herkozen tot president, maar kort na zijn verkiezing vermoord. Deze crisis vormde de aanleiding tot de oprichting van de Nationaal Revolutionaire Partij (PNR) in 1929 onder partijvoorzitter Plutarco Elías Calles. Later in 1936 veranderde de naam van de partij naar Partij van de Mexicaanse Revolutie (PRM) onder President Lázaro Cárdenas. In 1946 tenslotte veranderde de PRM haar naam tot Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI).

Hoewel de partij in de jaren negentig het presidentschap verloor en sinds 2006 niet meer de grootste fractie heeft in het Congres, blijft zij de meest belangrijke politieke macht in de natie met het meest uitgebreide netwerk van alle politieke partijen in Mexico.

In 2012 wist de PRI het presidentschap terug te winnen in de persoon van Enrique Peña Nieto.
Heden ten dage is Mexico nog steeds de grootste zilverproducent en de 12de economie ter wereld.

Aragoniet, stalactitische formatie
Santa Eulalia, Chihuahua, Mexico
Coll. E. Verdonck
Op de UNESCO-lijst van Werelderfgoed telt Mexico 33 verschillende plaatsen. Het leeuwendeel daarvan wordt ingenomen door beschermde archeologische sites met monumentale architectuur van Pre-Columbiaanse beschavingen zoals die der Tolteken, Azteken, Maya's edm. en waarvan Teotihuacan en Chichen-Itza de bekendste zijn. (Pre-Hispanic Cities en Towns).

Vanuit het oogpunt van de mijnbouw en mineralogie lijken vooral de historische centra van de steden Zacatecas en Guanajuato met hun aangrenzende mijnen interessant. Deze ontstonden in de 16de eeuw ten tijde van de Spaanse kolonisatie en werden dankzij de ontginning van de nabije zilvermijnen spoedig welvarend. De openbare gebouwen zoals paleizen en kerken werden er opgetrokken in een Barokstijl met rijke ornamentiek. In de nabijheid kan men een bezoek brengen en afdalen in zo'n historische zilvermijn. Zo in La Mina El Eden nabij Zacatecas en Mina La Valenciana nabij Guanajuato. Net als in Mexico-city zijn er in Zacatecas en Guanajuato instituten zoals universiteiten, mijnbouwscholen en geologische musea met belangwekkende collecties aan ertsen en mineralen.
Fluoriet, kubische kristalvlakken met trapvormig voorkomen,
Melchor Muzquiz, Coahuila, Mexico
Coll. E. Verdonck

Tektonisch is het land  onderhevig aan hetzelfde krachtencomplex dat de gebergteplooiing der Rocky  Mountains in Noord-Amerika  en dat van het Andes-gebergte in Zuid-Amerika heeft veroorzaakt.
In het noordwesten van Mexico in de Golf van Californie bevindt zich de uitloper van de San Andreasbreuk, die de transforme plaatgrens aangeeft waar de Pacifische Plaat en de Noord-Amerikaanse Plaat langs elkaar heenschuiven. In het zuidwesten van Mexico bevindt zich de Midden-Amerikatrog, die de subductiezone aangeeft waar de Cocosplaat onder de Noord-Amerikaanse en Caraibische platen schuift.

Het gebied ten zuiden van Mexico-City en het naburige Guatemala kent een hoge tektonische activiteit met vulkanisme en een regelmatig voorkomen van zware aardbevingen. Ten zuiden van Mexico-city bevindt zich de Trans-Mexicaanse vulkanengordel of Cordillera Neovolcanico, die ook de Sierra Nevada wordt genoemd en waar zich de hoogste bergen van Mexico bevinden; o.a. de Pico de Orizaba (5636 m) en de Popocatépetl (5462 m), beiden vulkanen.
Kaarten van Mexico: Reliëf en Geologie
De belangrijkste mijnontginningsgebieden bevinden zich in het noorden van Mexico op de Mesa del Norte, dit is een Plateau of Hoogvlakte met een hoogte van 1000 tot 1800 meter, die in het oosten en het westen wordt begrensd door het Moedergebergte of de Sierra Madre Oriental en de Sierra Madre Occidental.

Vooral het gebied ten oosten van de westelijke Sierra Madre, waar het substraat voornamelijk bestaat uit uitvloeiingsgesteente lijkt in dat opzicht interessant en strekt zich uit over de staten Chihuahua, Durango en Zacatecas. Het klimaat op de Mesa del Norte is een dor en droog steppe- en woestijnklimaat.
Puente de Ojuela, hangbrug voor voetgangers,
die leidt naar de fameuze Mina Ojuela te Mapimi, Durango, Mexico,
afgebeeld met Hemimorfiet, een zinksilicaat van deze type locatie.
Coll. E. Verdonck
 De duizenden mijnconcessies die de Mexicaanse overheid heeft gegund zijn in handen van slechts een zestal grote mijnbouwmaatschappijen waaronder het belangrijke Industrias Peñoles.  De mijn te Mapimi wordt niet meer economisch geëxploiteerd, maar is wel nog toegankelijk en wordt uitgebaat door een lokaal coöperatief van oud-mijnwerkers voor de winning van galeniet en verzamelaarsstukken voor mineralenliefhebbers.

Adamiet en Aurichalciet,
Mapimi, Durango, Mexico
Coll. E. Verdonck
Ten zuiden van Zacatecas bevindt zich de hoger gelegen Mesa Central, die met reliëfrijker gebied op een hoogte van 2000 tot 2600 meter een mild klimaat kent. Hier vinden we historische zilvermijncentra als San Luis Potosi en Guanajuato.

Uit hetgeen voorafgaat blijkt dat Mexico een land is met een gevarieerde geografie en diverse interessante geologische fenomenen en structuren. Naast de typische vindplaatsen van de doorheen de tekst getoonde mineraalspecimens zoals Santa Eulalila, Coahuila en Mapimi vernoemde André Heyninck nog de oude ijzermijnen nabij Dynamita waar calciet en goethiet gevonden wordt, alsook een winning van apatiet in dagbouw nabij de stad Durango.

Over het hele grondgebied en in iedere lidstaat zijn vindplaatsen van mineralen aan te treffen. Volgens de gegevens van Mindat en MineralienAtlas zijn er ruim 650 verschillende soorten mineralen te vinden en ik verwijs naar de documentatie die verder op deze websites aanwezig is.
Chalcopyriet op Calciet, Naicamijn,
Saucillo, Chihuahua, Mexico
Coll. A. Heyninck
Tijdens het tweede deel van zijn voordracht toonde de heer André Heyninck een presentatie over de reuzenkristallen Seleniet in de Naicamijn te Saucillo, Chihuahua, Mexico en waarover hierna een uitgebreide documentaire van televisieomroep Arte, die op Youtube te vinden is, wordt getoond.

Enkele nuttige weblinks:

Perry-Castañeda Map Collection:
The World Factbook: Mexico
UNESCO World Heritage List: Mexico 
Mexico Tourism Official Website: